Εν αρχή ην ο Λόγος

«Τα έργα τέχνης παρουσιάζουν συγκεκριμένες ομοιότητες με τους ανθρώπους» είχε πει ο Ντράγιερ. «Ακριβώς όπως μιλάμε για την ψυχή κάποιου ανθρώπου,μπορούμε επίσης να μιλήσουμε για την ψυχή ενός έργου τέχνης, για την προσωπικότητά του».

Ο Λόγος τού Καρλ Τέοντορ Ντράγιερ

Στον “Λόγο” δυο οικογένειες με διαφορετικά αντιλήψεις αντικρούονται. Ο χριστιανισμός αντιμετωπίζεται ως δόγμα και όχι ως μια πράξη αγάπης. Οι προκαταλήψεις, ο βαθύς συντηρητισμός και η μισαλλοδοξία διαφαίνονται σε όλη τη διάρκεια της ταινίας, όμως ο αδιαπραγμάτευτος έρωτας δυο γόνων και ο θάνατος ενός μέλους της οικογενείας θα αναδιαμορφώσουν τις μεταξύ τους σχέσεις και την πίστη τους.

Τα θέματα του Ντράγιερ πάντα βασίζονταν σε λογοτεχνικά ή θεατρικά έργα άλλων, πιθανόν να οφείλεται στον ισχυρισμό του ότι ο ίδιος δεν ήταν λογοτέχνης. Ίσως όμως να είναι και αποτέλεσμα τής βαθιάς του επιθυμίας να αποκρύψει, να μην αποκαλύψει την παιδική του ηλικία, τις εμμονές του, τους φόβους του, την απόρριψη που δέχτηκε σαν παιδί, καθώς η παρουσία του πατέρα και της μητέρας υπήρξε μηδενική ενώ η σκληρότητα των θετών του γονιών μέχρι να τους εγκαταλείψει οριστικά, παρούσα.

Ο τρόπος με τον οποίο δούλευε, μαρτυρούσε την ανάγκη του για τελειομανία. Επιδίωκε να γυρίζει σε πραγματικούς χώρους και διάλεγε ηθοποιούς που ανταποκρίνονται στην πραγματική ηλικία των ηρώων. Απεχθανόταν το μακιγιάζ και έδινε προσοχή στη λεπτομέρεια. Δε σεβόταν απλώς την αληθοφάνεια, ήθελε και κυνηγούσε την αλήθεια.

Οι ταινίες του Ντράγιερ έχουν ως άξονα την αδιαλλαξία, την απόρριψη του διαφορετικού, το στείρο φανατισμό, την καταπίεση των αδυνάτων. Τις περισσότερες φορές γυναικείοι ρόλοι αναδεικνύουν στις ταινίες του την καταγγελία και την κάθαρση. Οι ηρωίδες του αποτελούν θύματα καταπίεσης και αντίστασης ενώ παράλληλα εξυμνούν το γυναικείο φύλο. Σε κάθε περίπτωση ο Ντράγιερ προβάλλει την αγάπη ως τη μόνη λύση και απάντηση στα αδιέξοδα της ζωής.

Ο κινηματογραφιστής Henning Bendtsen (φωτό κάτω)

Ακόμη και αν είχε κινηματογραφήσει μόνο τον “Λόγο” και τη “Γερτρούδη” του Ντράγιερ και πάλι θα είχε μια θέση στο πάνθεον του κινηματογράφου. Bendtsen και Ντράγιερ είχαν μια αρμονική συνεργασία, είναι γνωστό άλλωστε ότι συνδέθηκαν και ως επαγγελματίες αλλά και ως άνθρωποι.

Από την αρχή ο Bendtsen κατανόησε τι εννοούσε ο Ντράγιερ όταν αναφερόταν στο ρεαλιστικό μυστικισμό. Χάρη στον Δανό κινηματογραφιστή μπορούμε να διακρίνουμε στο “Λόγο” μεγάλης διάρκειας πλάνα με “κενούς χρόνους”. Όλες οι κινήσεις της κάμερας και της σύνθεσης του κάδρου ήταν σχεδιασμένες με ακρίβεια.

Ο ρυθμός της ταινίας μοιάζει να είναι αργός, όμως ο Bendtsen που ταυτιζόταν με το όραμα του Nτράγιερ για αλήθεια ήθελε να ακολουθήσει πιστά τις κινήσεις των ανθρώπων μέσα σε ένα χώρο, στον οποίο ο χρόνος είναι σχετικός και οργανώνεται ανάλογα από τις δουλειές της φάρμας, τις ώρες προσευχής ή του καφέ.

Στο “Λόγο” η αυστηρότητα, η λιτότητα και η υποβλητικότητα κυριαρχούν, θέλοντας με αυτό το τρόπο να εμποδίσει το θεατή να ταυτιστεί με τους ήρωες της ταινίας. Το έντονο κοντράστ του φωτισμού αντανακλά και δημιουργεί διαφορετικές διαθέσεις μέσα στο ίδιο κάδρο καταλήγοντας σε μια σχεδόν υπνωτισμένη ατμόσφαιρα ακινησίας ώστε η εικόνα να συνεχίσει να υπάρχει περισσότερο από μια φευγαλέα στιγμή.

“Η Τέχνη πρέπει να περιγράφει τον εσωτερικό κόσμο και όχι τον εξωτερικό, για αυτό και χρειάζεται να εγκαταλείψουμε το Νατουραλισμό και να βρούμε τον τρόπο να εισάγουμε νέες εικόνες.. Η αφηρημένη Τέχνη επιτρέπει στο σκηνοθέτη να βγάλει τον κινηματογραφιστή από τη φυλακή του Νατουραλισμού"

"Ο Λόγος" Διάρκεια: 126΄

Σκηνοθεσία: Carl Theodor Dreyer

Σενάριο: Carl Theodor Dreyer, βασισμένο στο ομώνυμο θεατρικό του Kaj Munk

Διεύθυνση Φωτογραφίας: Henning Bendtsen

Ηθοποιοί: Henrik Malberg, Emil Hass Christensen, Cay Kristiansen, Preben Lerdoff Rye

Πρόσφατα Άρθρα

News (19 Ιαν 2018)

Η Φωτογραφική Λέσχη Χίου παρουσιάζει τους Μιχάλη Μελαχροινούδη και την Γιούλη Τελλή σε μια συνάντηση Ποίησης και Φωτογραφίας. Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν...

Art in Photography (19 Ιαν 2018)

Αναμνηστική φωτογραφία: Μνήμη και Τέχνη Η μεγάλη μόδα τής φωτογραφίας και οι ποικίλες εφαρμογές της έχουν προκαλέσει μια σύγχυση γύρω από την πραγματική της ταυτότητα. Όλες όμως οι παραφυάδες τής...

Photo Clubs (18 Ιαν 2018)

Η Φωτογραφική Ομάδα Καλαμάτας (Φ.Ο.ΚΑΛ) άρχισε να λειτουργεί επίσημα τον Ιανουάριο του 2017 με συντονιστή και δάσκαλο τον Νίκο Ηλιόπουλο, έχοντας ως βασικό κίνητρο την αγάπη για τη φωτογραφία και τη...

News (18 Ιαν 2018)

«Τόσο γρήγορα με ξεχάσατε;» γράφει με αγωνία ο εκτοπισμένος Αντώνης στους «αγαπητούς του γονείς».  Είναι δύσκολο πράμα η μνήμη.  Ακόμη δυσκολότερη η διατήρηση της.  Χρειάζεται...

News (18 Ιαν 2018)

Τη Δευτέρα 22 Ιανουαρίου 2018 το Φωτογραφικό Κέντρο Θεσσαλονίκης συνεχίζει τις συναντήσεις του με τη παρουσίαση του φωτογραφικού έργου του Πέτρου Μήτκα, στο CAFE BAZAAR, Παπαμάρκου...

Presentation (17 Ιαν 2018)

Οι φωτογραφίες της Γαρυφαλιάς Δημοπούλου είναι ένας καθρέφτης της δικής της εσωτερικής αντανάκλασης. Για εμένα οι δικοί της καθρέφτες μετατρέπονται σε παράθυρα που βρίσκονται εκεί για να μας...

Agora (16 Ιαν 2018)

Μια σειρά εντυπωσιακών πορτρέτων που φανερώνουν την άγνωστη πλευρά του αυτόχθονα πληθυσμού της Σουηδίας που αναζητά ακόμα τη φωνή του. Ο Πρεσβευτής της Nikon στην Ευρώπη Joel Marklund μόλις...

Art in Photography (16 Ιαν 2018)

 -Πιστεύω στο μελλοντικό μετασχηματισμό των δύο φαινομενικά αντιφατικών καταστάσεων, του ονείρου και της πραγματικότητας, σε ένα είδος απόλυτης πραγματικότητας, του σουρεαλισμού. Αντρέ...

Editor's choice (16 Ιαν 2018)

Κεντρικές έννοιες του " 'Οταν (ξ)έχασα " είναι η απώλεια και η ανακάλυψη. Μία γυναίκα, η Ραχήλ, ξυπνά σε δωμάτιο κλινικής και δεν θυμάται. Ο γιατρός της ονομάζεται Γουάιλντ. Αρχίζει ένα μεταξύ τους...

Workshops (15 Ιαν 2018)

Σειρά 7 διαλέξεων στο πλαίσιο του σεμιναρίου ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ, στην οποία οι εισηγητές θα ασχοληθούν με αυτό που αποκαλείται (απροβλημάτιστα...

Editor's choice (13 Ιαν 2018)

Ποτέ δε θα μπορούσα να φανταστώ πόσο μεγαλειώδες είναι να γίνεσαι μάνα, αλλά και πόσο οδυνηρό συνάμα. Ποτέ, αν δεν ήταν στη μοίρα μου να γνωρίσω σε βάθος τη μοναξιά. Εκείνη από την οποία είναι...

News (13 Ιαν 2018)

Η φωτογραφική ομάδα art8 του Παραδοσιακού Καλλιτεχνικού Εργαστηρίου Αγρινίου έχει τη τιμή να σας προσκαλέσει στη διάλεξη του κ. Ερμή Κασάπη, το Σάββατο 20 Ιανουαρίου 2018 και ώρα 17:30, στο χώρο του...