“Δύο χέρια χτυπάνε παλαμάκια και κάνουν έναν ήχο. Ποιος είναι ο ήχος του ενός χεριού;”

 Μην επιχειρήσετε να δώσετε μία λογική απάντηση στην προηγούμενη ερώτηση.

 Μία σειρά τέτοιων παράδοξων γρίφων,τα κοάν, χρησιμοποιούνται από τους Ιάπωνες δασκάλους του Ζεν, με σκοπό την αφύπνιση των ασκούμενων μαθητών τους. Κάθε προσπάθεια φιλοσοφικής, θεολογικής, λογικής απόκρισης από πλευράς του μαθητή απορρίπτεται από τον δάσκαλο.

 Το ζητούμενο είναι μία άμεση, βιωματική και πολλές φορές μη λεκτική απάντηση σε αντιστοιχία με την επίδραση του κοάν στο βαθύτερο είναι του ασκούμενου και όχι μόνο στο λογικό νου του.

 Να τονίσω εδώ ότι ο δάσκαλος δεν πηγαίνει για φαγητό και παραγγέλνει με παραδοξότητες στον εστιάτορα. Το κοάν απευθύνεται σε ανθρώπους που γνωρίζουν τουλάχιστον τα βασικά του Ζεν και επιπλέον παίρνουν πολύ στα σοβαρά τη διαδικασία και το ερώτημα.

Η φωτογραφία είναι το αντίστοιχο του κοάν, ένας οπτικός γρίφος.

 Η απαθανάτιση ενός γεγονότος που έχει περάσει, η απόσπασή του από το χώρο και το χρόνο είναι από μόνη της αινιγματική. Αυτό ισχύει για κάθε φωτογραφία, από την αναμνηστική φωτογραφία του Δημοτικού, που ψάχνουμε να αναγνωρίσουμε έναν εαυτό μας που πια δεν υπάρχει, μέχρι τη διαφημιστική φωτογραφία ενός ζευγαριού παπουτσιών- τα εικονιζόμενα δεν υπάρχουν πλέον. Βέβαια, ο αναμνηστικός φωτογράφος και ο διαφημιστής, δεν έχουν σκοπό ούτε να θέσουν, ούτε να απαντήσουν σε κανένα ερώτημα.

Ο καλλιτέχνης όμως με τη φωτογραφία του, αντιδρά στο κοάν της πραγματικότητας, στα μικρά και μεγάλα ερωτήματα. Και όχι μόνο αυτό. Με τη φωτογραφία θέτει με τη σειρά του έναν οπτικό γρίφο στο θεατή που αν θελήσει να τον λύσει, πρέπει να το κάνει και με μυαλό και με καρδιά.Πρέπει να επιτρέψει στον εαυτό του να καταλάβει χωρίς να καταλαβαίνει.

 Και γιατί κοάν η φωτογραφία;

Γιατί μία σκούπα ακουμπισμένη στον τοίχο γίνεται ιερό αντικείμενο, γιατί ένα ποτήρι μπροστά από μία γυναίκα γίνεται σημαντικότερο από αυτήν, μία μαύρη περιοχή στο κάδρο, χωρίς πληροφορίες, παίζει σημαντικότερο ρόλο από όσα εικονίζονται, γιατί ο κόσμος γέρνει, για όλα αυτά που αποφασίζει αυθαίρετα ο φωτογράφος να περιλάβει στη φωτογραφία και ακόμα περισσότερο για όσα αποκλείει. Και το μεγαλύτερο παράδοξο;

Ότι ενώ όλα είναι μπροστά σου, μέσα στις τέσσερις γωνίες, η καλή φωτογραφία σου κλείνει το μάτι γελώντας, και σε κάνει να αισθανθείς ότι κάτι άλλο είναι το σημαντικό, μέσω του συγκεκριμένου σε οδηγεί πέρα από αυτό.

Και η πραγματικότητα, γιατί κοάν;

Μακάριοι όσοι αναρωτιούνται για αυτό και εύχομαι να μείνουν έτσι όσο γίνεται περισσότερο.

Ο θεατής πάλι, όπως ο βουδιστής μοναχός, χρειάζεται να γνωρίζει τα βασικά της φωτογραφικής γλώσσας και να έχει ειλικρινές ενδιαφέρον για αυτό που του παρουσιάζεται - η αιφνίδια φώτιση δεν αποκλείεται, αλλά είναι μάλλον σπάνια.

Κοάν εδώ, κοάν εκεί, κοάν και παραπέρα.

Ας ακούσουμε κι ένα τραγουδάκι…

 

 

 

 

 

 

Πρόσφατα Άρθρα

News (27 Νοε 2018)

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Θεωρία και Εφαρμογή με τον Νίκο Τασούλα, φωτογράφο κοινωνικού ντοκουμέντου και θεάτρου την Πέμπτη 29 και Παρασκευή 30 Νοεμβρίου 2018, 6.00 – 9.30 μμ. Στo πλαίσιo του...

News (26 Νοε 2018)

Το Κέντρο Αγροδιατροφικής Επιχειρηματικότητας Μεσσηνίας σε συνεργασία με την Φωτογραφική Ομάδα Καλαμάτας και το Κέντρο Νέων Καλαμάτας, διοργανώνει Φωτογραφικό Διαγωνισμό με θέμα ‘’Αγροτική Παραγωγή...

News (26 Νοε 2018)

Η μοναδική Ελληνίδα φωτογράφος που αναδεικνύει ένα Ελληνικό σύμβολο. Η North Event και ο Σύνδεσμος Ελλήνων Επιχειρηματιών Πολωνίας “ΕΡΜΗΣ”, διοργανώνουν και παρουσιάζουν για πρώτη φορά στο...

Photo Clubs (19 Νοε 2018)

Η φωτογραφική ομάδα ΦΩΤΟ.κύτταρο είναι επίσημο σωματείο, έχει έδρα την πόλη της Λευκάδας και σκοπός της είναι η προώθηση και διάδοση της φωτογραφικής τέχνης,  η εκλέπτυνση της αισθητικής και η...

News (19 Νοε 2018)

Η Φωτογραφική Ομάδα Καλαμάτας (Φ.Ο.ΚΑΛ), με συντονιστή τον Νίκο Ηλιόπουλο, δραστηριοποιείται φωτογραφικά και πολιτιστικά από τον Ιανουάριο του  2017 και στοχεύει στη δημιουργική ενασχόληση,...

News (15 Νοε 2018)

Ο Θάνος Σαββίδης παρουσιάζει έναν από τους «πατέρες» της φωτογραφίας, τον Andre Kertesz! Ο Andre Kertesz γεννήθηκε στη Βουδαπέστη το 1894 και ήταν αυτοδίδακτος στη φωτογραφία, με την οποία...

News (08 Νοε 2018)

Οι συμμετέχοντες μπορεί να είναι κάθε επιπέδου, από αρχάριοι μέχρι επαγγελματίες. Απαιτούνται, ωστόσο, βασικές γνώσεις χειρισμού της φωτογραφικής μηχανής. Για τις ημερήσιες εργασίες φωτογραφίας...

Education (30 Οκτ 2018)

  Η επιθυμία να γνωρίσω το έργο του Ray Metzker μου δημιουργήθηκε όταν είδα δύο φωτογραφίες του τραβηγμένες στην Ελλάδα. Μία στην Πάρο - ένα τοπίο από αυτά που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε στις...

News (29 Οκτ 2018)

Με άξονα τον κοινό τους τίτλο «ΑΝΑΔΡΟΜΕΣ» οι δυο φωτογράφοι παρουσιάζουν τις εντυπώσεις μιας πορείας στο χώρο και στο χρόνο, αναδεύοντας τη μνήμη τους μέσω των εικόνων. Ο Γιάννης Τζέμος στην ενότητα...

News (27 Οκτ 2018)

Η Φωτογραφική Ομάδα ΦοΖ, διοργανώνει συζήτηση με ομιλήτρια την Ζωή Μαυροσκότη, την Παρασκευή 2 Νοεμβρίου 2018 στις 8.30μ.μ. στο TwixtLab. Θα μας μιλήσει για τη σχέση της Φωτογραφίας με το Δίκαιο της...

News (25 Οκτ 2018)

Η ερώτηση «Ποιος είμαι εγώ;» παραπέμπει στην ταυτότητα και είναι μία από τις βασικότερες που καλούμαστε να απαντήσουμε στη ζωή μας. Μια ερώτηση που με το πέρασμα του χρόνου εμπλουτίζεται με ποικιλία...

News (22 Οκτ 2018)

Ο Όμιλος Φίλων Αστρονομίας Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με τη Φιλόπτωχο Αδελφότητα Ανδρών Θεσσαλονίκης εκθέτει τις αστρονομικές του φωτογραφίες στην Αίθουσα Τέχνης...