Η σκοτεινή μήτρα της Τέχνης

Νέο άρθρο από τον Αχιλλέα Νάσιο

Αχιλλέας Νάσιος

Γιατί να το αρνηθώ; Η φωτογραφία είχε γίνει κομμάτι μου. Δεν πήγαινα πιά πουθενά χωρίς το τεχνητό μου μάτι. Η ζωή μου είχε αλλάξει ριζικά, από τότε που είχα συναντήσει τον Κύκλωπα. Από τότε που είδα εκείνη την εικόνα να εμφανίζεται μέσα στο υγρό στοιχείο. Από τότε που άρχισα να ερωτοτροπώ με τον εαυτό μου ανακαλύπτοντας στον έξω κόσμο, το βαθύτερο είναι μου. Απ’ έξω, έμοιαζε σα να ‘χε ξύπνησει μέσα μου ο Νάρκισσος. Δεν ξέρω τι ήθελα να θυμάμαι.

- Η δυσκολότερη στιγμή για κάποιον που θέλει να εμβαθύνει, είναι η στιγμή που συναντά την επιφάνεια. Πονά. Γι' αυτό ίσως και οι πιό πολλοί να αποφεύγουν να βουτούν. Αρκούνται στο να παλιμπαιδίζουν με το κύμα. Βουτάνε στην ασφάλεια της μόδας και την ακολουθούν κατά πόδας. Για να μη πώ ότι εκείνοι οι ίδιοι τη διαμορφώνουν, απλά για να αισθάνονται ασφαλείς. Δίχως το ρίσκο όμως, δεν υπάρχει αλλαγή. Όλα παραμένουν στάσιμα κι οι άνθρωποι αισθάνονται σα να ‘ναι η ζωή τους ένα τέλμα. Δεν βουτούν. Κοιτούν απλά τον εαυτό τους στον καθρέφτη και χαριεντίζονται με το είδωλό τους. Τον εαυτό του όμως δεν τον συναντά κανείς στην επιφάνεια του καθρέφτη, αλλά μέσα του. Μονάχα εκεί μπορεί να αντικρύσει κάποιος την εικόνα του δίχως να ψεύδεται.

Πώς μπορούσε άραγε να βρίσκεται τόσο βαθιά μέσα στη σκέψη μου; Τι ήταν αυτό που σπαρταρούσε μέσα μου καθώς ζούσε εκείνη την αρχέγονη μυθολογία που γεννούσαν τα λόγια του; Πως ήξερε πάντοτε τι είχα ανάγκη να ακούσω;

- Βάλε τη λογική απέναντι στην αίσθηση και τότε θα καταλάβεις που σε βγάζει η βουτιά. Αν η λογική βασίζεται στην ύλη για να βγάλει συμπεράσματα, η αίσθηση βασίζεται στο αντίθετο. Στην αντιύλη ίσως; Τα συμπεράσματά της μοιάζουν συχνά παράλογα. Ούτε το ένα όμως, ούτε το άλλο φαίνεται ν’ αρκούν. Φαίνεται πως είναι απαραίτητο να κινείται κανείς στη γραμμή της ελάχιστης αντίστασης, έτσι ώστε να έχει κι απ’ τα δύο την κατάλληλη δόση. Ν’ αποφεύγει τις υπερβολές. Να βρίσκεται πάντοτε σταθερός κι έτοιμος να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων.

Προσπάθησα να φανταστώ τι εννοούσε. Δεν μπορούσα να καταλάβω το λόγο που όλα αυτά μου φαινότανε απέραντα λογικά. Κατάλαβα όμως ότι δε μ’ ενδιέφερε καθόλου να καταλάβω κάτι. Μου αρκούσε απόλυτα, μόνο να νοιώθω. Δεν προλάβαινα να σκεφτώ άλλο. Εκείνος συνέχιζε.

- Κάποτε, λένε, ήταν οι άνθρωποι ερμαφρόδιτοι. Και άντρες και γυναίκες ταυτόχρονα. Εδώ δε μιλάμε απλά για ισότητα, αλλά για ενότητα. Έτσι έγιναν τόσο δυνατοί, που τους φοβήθηκαν οι θεοί και τους χωρίσανε στα δυό. Από τότε ψάχνουνε λέει αέναα ο ένας τον άλλον. Κοίτα όμως να δείς που κάποιοι σήμερα, υποστηρίζουν ότι κάθε άνδρας, έχει μες στην ψυχή του μιά γυναίκα και κάθε γυναίκα, κουβαλάει μέσα της έναν άνδρα.

- Κάρλ Γιούνγκ.

Βιάστηκα να αναφωνήσω, θέλοντας ν’ αποδείξω ότι ξέρω κι εγώ κάτι. Εκείνος ανασήκωσε τους ώμους κι έσφιξε τα χείλη, κάνοντας μιά γκριμάτσα, σα να δήλωνε ότι δεν ήξερε.

- Δε μπορώ να θυμάμαι τόσα ονόματα. Θυμάμαι όμως ό,τι μου φτιάχνει εικόνες, μιάς κι έτσι μονάχα μπορώ να αντιλαμβάνομαι τον κόσμο. Ευγνωμονώ όλους όσους αποκαλύπτουν το βάθος των πραγμάτων που συνθέτουν τη γνώση μου. Γίνομαι ένα μ’ εκείνους κι όλοι είναι ένα με μένα.

Είπε χαμογελαστά, δίνοντάς μου την ευκαιρία να καταλάβω το λόγο της διαφορετικότητας της αντίληψής του. Δεν εστίαζε εκεί όπου συνήθως απαιτούν οι κοινωνικές επιταγές. Βασίζονταν στην αυτούσια εικόνα του κόσμου, έτσι όπως εκείνος τη βίωνε. Αισθάνονταν και κατανοούσε, ταυτόχρονα. Τη μνήμη του τη χρησιμοποιούσε μόνο για ν’ αποθηκεύει την ουσία. Μόνο αυτό μπορούσε να εξηγήσει τη διαρκή του εγρήγορση.

- Αν το αναλυτικό πνεύμα, εκφράζει καθώς λένε τον άνδρα και η διαίσθηση τη γυναίκα, τότε η φωτογραφία είναι χίλια τα εκατό ερμαφρόδιτη. Έχει τη δυνατότητα ν’ αναγεννιέται μέσα σε κάθε εποχή. Σε κάθε ανθρώπινη ματιά. Αυτή είν’ η δύναμή της.

Είπε μ’ ένα χαμόγελο μέχρι τ’ αυτιά για να με αφήσει και πάλι άφωνο. Δεν είχα την παραμικρή ιδέα τι μπορεί να εννούσε. Δεχόμουν απλά  υπομονετικά την πληροφορία που έρεε ακούραστα απο την πηγή των λόγων του.

- Προσχεδιάζεις αυτό που φωτογραφίζεις;

- Συνήθως όχι.

- Τότε ανήκεις στην περίπτωση αυτή των σκηνοθετών, που λειτουργούν δίχως σχέδιο, ή μάλλον, λειτουργούν μόνο μέσα στο σχέδιο που η ίδια η φωτογραφία επιβάλλει. Ο φωτογράφος στην περίπτωση αυτή, αφήνεται αρχικά στη διαίσθησή του. Βιώνει το θηλυκό μέρος της φύσης του. Οι επιλογές όμως που θα κάνει, οι τεχνικές που θ’ αξιοποιήσει για ν’ αναδείξει το θέμα του απαιτούν τη συμβολή του αναλυτικού και λογικού στοιχείου της αρσενικής φύσης. Εδώ φανερώνεται η ερμαφρόδιτη υπόσταση της φωτογραφίας. Γιατί νομίζεις ότι εξελίχθηκε ραγδαία; Ανεξάρτητα από το αν η πληθώρα των ανθρώπων τη βλέπει απλά σαν μία αντανάκλαση του κόσμου, για εκείνον που πραγματικά την αξιοποιεί μ’ αυτό τον τρόπο στη ζωή του, είναι τόσο ισχυρή, που τον αλλάζει. Τον ισορροπεί. Βέβαια…

Σώπασε για λίγο.

- Βέβαια δεν ξέρω τι πρόκειται να συμβεί έτσι όπως αναπτύσσεται η τεχνολογία. Δεν ξέρω τι πρόκειται να συμβεί όταν εξελιχθούν οι αυτοματισμοί. Θα ήταν άστοχο να μιλήσω αρνητικά για κάτι που δεν ξέρω που μπορεί να οδηγεί. Όπως και να ‘χει, εδώ που είμαστε τώρα, μάλλον μας δίνεται η ευκαιρία ν’ αξιοποιήσουμε μία εκπληκτική δυνατότητα. Να μάθουμε μία γλώσσα, που πιθανόν να ξεχαστεί πριν γίνει καλά-καλά κατανοητή. Φαντάζεσαι τι είδους λέξεις μπορεί να περιέχει μια γλώσσα που η ίδια έχει ξεχάσει τι σημαίνουν;

Όχι. Δε μπορούσα καθόλου να το φανταστώ. Ούτε και τη φωτογραφία μπορούσα να τη φανταστώ σαν γλώσσα. Ήμουν σαν ένα παιδί, που προσπαθεί να μάθει να μιλά, χωρίς να έχει καμιά απολύτως ιδέα τι είναι γλώσσα. Η αλήθεια βέβαια είναι πως είχα καταλάβει, ότι δε με ενδιέφερε να φωτογραφίζω κάτι συγκεκριμένο. Φωτογράφιζοντας μάθαινα απλά πως να γίνομαι ο ίδιος περισσότερο συγκεκριμένος. Για να το καταφέρω αυτό, έπρεπε να είμαι έτοιμος κάθε στιγμή να δώσω σημασία σε εκείνο που με φώναζε να το δω. Δεν είχα ακόμη αποσαφηνίσει τον τρόπο που ήθελα να βλέπω. Ήθελα όμως να μάθω κι αυτό μ’ έβαζε σε μία διαρκή ερευνητική κίνηση. Έτσι θαρρώ, ανακάλυπτα αργά και σταθερά, ένα αλφάβητο, ερμητικά κρυμμένο πίσω από τη βιασύνη του ενθουσιασμού. Ανακάλυπτα την υπομονή, που άλλοτε συνήθιζε να σβήνει όπως ο αφρός των ημερών. Βουτούσα στη χαρά των στιγμών κάθε φορά που σήκωνα την κάμερα κι αναζητούσα την πιό κατάλληλη ανάσα, για να πατήσω το κουμπάκι. Γευόμουνα το μεγαλείο της αγωνίας κάθε φορά πρίν το πατήσω. Ταυτόχρονα μάθαινα ν’ αναρωτιέμαι το τι θέλω και πως το θέλω. Αυτό ομολογώ ήταν σπουδαίο, μιάς και ακαριαία μ’ έβαζε να ψάχνω για μιά κατάλληλη λύση. Ποτέ στη ζωή μου δεν είχα νοιώσει τόσες φορές την αποτυχία κι όμως η θέλησή μου να τα καταφέρω, είχε τη δύναμη να με διορθώνει διαρκώς. Είχα αρχίσει πιά, χωρίς να το ξέρω, να ξέρω τι θέλω.

Συνεχίζεται...(ευτυχώς)

Πρόσφατα Άρθρα

News (23 Οκτ 2017)

Στα ίχνη της Αυταπάτης--Ατομική έκθεση Μαίρη Βελούδου Από τις 2 Νοεμβρίου ως τις 12 Νοεμβρίου

Toss Gallery: Βηλαρά 1 &Συγγρού (στο cocktail bar La Doze), τηλ. 2310532986 Η ιδέα για την...

Presentation (23 Οκτ 2017)

Γυναίκες φωτογράφοι από την περιφέρεια της χώρας μας κλήθηκαν να καταθέσουν μια φωτογραφία, μια ιστορία, ένα γεγονός, μια μαρτυρία από τον τόπο τους που έγινε αφορμή να αλλάξουν τη ζωή τους και...

News (19 Οκτ 2017)

Οι νικητές των υποτροφιών για τα πρώτα εργαστήρια του iFocus.gr Είμαστε στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσουμε τους τέσσερις νικητές των υποτροφιών που προέκυψαν από τον διαγωνισμό του...

Το Σπήλαιο του Κύκλωπα (19 Οκτ 2017)

Η ΣΚΟΤΕΙΝΗ ΜΗΤΡΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Τον κοιτούσα καθώς κολούσε τις φωτογραφίες με χαρτοταινία επάνω στο τζάμι. Ήταν πραγματικά το πιο τέλειο φυσικό στέγνωμα με παράλληλο σιδέρωμα. Πόσα άραγε...

News (18 Οκτ 2017)

«ΚΑΣΤΟΡΙΑ - ΑΡΧΟΝΤΙΑ» (ΟΜΑΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ) 
Οι δύο Φωτογραφικές Ομάδες Φωτοστύλ «Φ.Υ.Γ.Ε.Σ.» με έδρα την Αθήνα και «ΦΩΤΟ.κύτταρο» με έδρα την πόλη της Λευκάδας σας προσκαλούν το Σάββατο...

News (18 Οκτ 2017)

Την Τετάρτη 18 Οκτωβρίου στις 20:00, το Booze Cooperativa σας προσκαλεί στα εγκαίνια της ομαδικής έκθεσης φωτογραφίας με τίτλο ᾽᾽FUSION’’. Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 7 Νοεμβρίου. Είσοδος...

News (18 Οκτ 2017)

Γυμνά βλέμματα - Έκθεση Φωτογραφίας Καλλιτεχνικού Γυμνού Οι φωτογραφίες που τράβηξαν ερασιτέχνες κι επαγγελματίες φωτογράφοι στα εργαστήρια που οργάνωσαν ο Ανδρέας Κατσικούδης κι ο Δημήτρης...

News (17 Οκτ 2017)

Την Πέμπτη 19 Οκτωβρίου 2017 θα γίνει η δεύτερη παρουσίαση φωτογράφων του Κύκλου στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς. Ο Μάνος Λυκάκης παρουσιάζει τους: Αλέξανδρο Μπελέγρη - Στάθη Τζουβάρα -...

Somewhere I 've never travelled (17 Οκτ 2017)

Nα ξαναφέρουν το πάθος στις σχέσεις εξ αποστάσεως υπόσχονται τα εικονιζόμενα «ρομποτικά χείλη». Πρόκειται για το πρωτοποριακό Lovotics Kissenger που είναι φτιαγμένο από σιλικόνη, εφάπτεται στα χείλη...

Photo Clubs (17 Οκτ 2017)

Ο ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΚΑΒΑΛΑΣ ιδρύθηκε το 1982 από μία ομάδα ερασιτεχνών φωτογράφων της πόλης και λειτουργεί αδιάλειπτα έως σήμερα. Μέσα από τις τακτικές συναντήσεις των μελών του που...

Workshops (16 Οκτ 2017)

iFocus Expeditions: Φωτογραφίζοντας στη Βάλια Κάλντα  Ημερομηνία: 27 με 29 Οκτωβρίου 2017 Η εξόρμηση απευθύνεται σε όσους ενδιαφέρονται στην ταξιδιωτική φωτογραφία η οποία περιλαμβάνει...

News (15 Οκτ 2017)

Εργαστήριο φωτογραφίας από τον φωτογράφο Βασίλη Αρτίκο στην Αθήνα 21& 22 Οκτωβρίου 2017.   Ο φωτογράφος Βασίλης Αρτίκος το Σαββατοκύριακο 21και 22 Οκτωβρίου διοργανώνει εργαστήριο...