Το Μαύρο Κουτί της Ανάγκης

Νέο άρθρο από τον Αχιλλέα Νάσιο

Εκείνο το απόγευμα τον είδα σκοτεινό, κόντρα στο φως, με την πιο σοβαρή έκφραση που είχα ποτέ δει στο πρόσωπό του. Κοιτούσε έξω απ’ το παράθυρο ακίνητος και δεν μιλούσε για ώρα πολλή. Ένοιωθα τη θερμοκρασία των συλλογισμών που έβραζαν μέσα του και σώπαινα δειλά, με την ελπίδα πως κάποια στιγμή θα αποφάσιζε μονάχος του να σπάσει τη σιωπή. Με τις πρώτες λέξεις που πρότειναν τα χείλη του, η ένταση μετακόμισε με μιάς απ’ την ατμόσφαιρα, μέσα και στη δική μου σκέψη.

- Μέσα σε όλα αυτά, υπάρχει ενας κίνδυνος. Σώπασε και πάλι, αναγκάζοντάς με να τον παροτρύνω να συνεχίσει, για να καταλάβω τι εννοούσε.- Μέσα σε ποιά; Τι κίνδυνος;

- Μέσα σ’ αυτή τη δυνατότητα να αντιγράφουμε αέναα τον περιβάλλοντα κόσμο. Αν παρατηρήσουμε την αλλαγή του εαυτού μας καθώς εισερχόμαστε στη φωτογραφική δράση, θα δούμε ότι αυτή η διαδικασία μας αφήνει κάθε φορά που συμβαίνει ένα ανυπολόγιστο κέρδος. Μας οδηγεί σε μονοπάτια εκστατικά, όπου κυριαρχεί η εγρήγορση και η αποφασιστικότητα. Μας μαθαίνει να παρατηρούμε με ένταση, να στεκόμαστε και να μη προσπερνάμε τόσο το διαφορετικό, όσο και το αυτονόητο. Μας συγκεντρώνει σε μιαν αναγκαιότητα βαθιά εσωτερική.- Δε νομίζω ότι είναι έτσι για όλους.Είπα, βάζοντας πρώτο πρώτο στο σκεπτικό μου, τον δικό μου εαυτό. Εγώ όταν φωτογράφιζα, δεν ήξερα τι έκανα. Δε μ’ ενδιέφερε διόλου να ξέρω. Απλά κοιτούσα, έβλεπα και ήθελα. Το πως θα έπαιρνα αυτό που ήθελα, αυτό προσπαθούσα να το καθορίσω. Δεν ήξερα.

- Κι όμως, ανεξάρτητα από το αντιληπτικό σημείο απ’ όπου ξεκινά ο καθένας, ανεξάρτητα από το αν παρατηρεί τον εαυτό του πως συμπεριφέρεται ή όχι, η επιθυμία για φωτογράφιση αρχίζει μέσα από μια βαθύτερη θέληση, η οποία μπορεί να τον βάλει σε κίνηση. Μπορεί να μη ξέρει τι ακριβώς θέλει, όμως ξέρει ότι του αρέσει να φωτογραφίζει. Αρχίζει να φωτογραφίζει περισσότερο κι έτσι να καλυτερεύει διαρκώς τις συνθέσεις του, αλλά και να γίνεται όλο και πιό επιλεκτικός. Τον κοίταζα περίεργα, όχι επειδή μου φάνταζαν περίεργα αυτά που έλεγε, αλλά προσπαθώντας να διακρίνω αν αναφέρονταν σε μένα, μιάς όλο αυτό έμοιαζε με περίληψη αυτού που μου συνέβαινε. Μόνο τον κοίταζα. Δε μιλούσα.

- Κι όταν δεν έχει μαζί του την κάμερα, πάντα αισθάνεται ότι κάτι χάνει. Και πράγματι. Χωρίς την κάμερα βλέπει ότι χάνει. Δε σου ‘χει τύχει ακριβώς όταν δεν παίρνεις τη μηχανή μαζί, να συμβαίνουν μπροστά στα μάτια σου τα πιό συνταρακτικά πράγματα κι εσύ να καταριέσαι που δεν έχει πάνω σου μια κάμερα?- Μόνο μιά και δυό?Απάντησα χαμογελώντας, μιας και κάθε φορά που είχα βρεθεί στην κατάσταση αυτή είχα γευτεί την πίκρα της απόγνωσης του ηλίθιου. - Μας φαίνεται ότι δεν έχει νόημα η ζωή μας, αν δε μπορούμε να μεταφέρουμε τις στιγμές που για κάποιο λόγο μας αγγίζουν, πάνω στο φίλμ.

- Και κακό είναι αυτό?Ρώτησα αυθόρμητα, γνωρίζοντας ότι ο Κύκλωπας τη συχαινότανε αυτή τη λέξη όσο και και το «πρέπει». Αντιδρώντας με μιά πλάγια ματιά, συνέχισε να λέει. -Αυτό δηλώνει την ανυπέρβλητή μας τάση πρός την εξάρτηση κι αυτό είν’ εύκολο να το εκμεταλευτεί κανείς. Για ποιό λόγο νομίζεις οι εταιρίες προσθέτουν όλο και περισσότερους αυτοματισμούς στις κάμερες τους;  Ξέρεις, ένα κουτάκι με μιά μικρή τρυπούλα, μπορεί και να φτάνει για να κάνει κανείς φωτογραφία. Πρέπει όμως να ξέρει πως γίνεται. Να έχει μελετήσει κανόνες μαθηματικούς, αλλά και να ‘χει πλήρη γνώση της φωτομέτρησης. Σ’ αυτή την περίπτωση μπορούμε να μιλάμε για αργή, αλλά απόλυτα συνειδητή φωτογραφία. Εδώ έχει τις ρίζες της η έρευνα. Εδώ, μέσα στο σκοτάδι του αγνώστου, δαμάζονται οι συνθήκες κι αρχίζει να φανερώνεται η γνώση. Αν δεν αντιληφθεί κανείς τι πραγματικά είναι αυτό που κάνει, τι νόημα έχει όλη αυτή η ιστορία στην οποία εμπλέκεται;

- Μα νόμιζα πως η χαρά είναι το νόημα. Ξεστόμισα δειλά, ξεσκεπάζοντας το πρόσωπο του παιδιού που έκρυβα μέσα μου.

- Φυσικά η χαρά. Που έχει όμως τις πηγές της αυτή η χαρά; Το παιδί μέσα μας χαίρεται. Δεν είμαστε όμως πιά παιδιά. Εκτός κι αν κάποιος μας βάλει στο χέρι ένα παιχνίδι ενηλίκων. Πόσο μάλιστα αν μας το δώσει έτσι απλά, χωρίς κανόνες. Αν μας πεί, πάτα εσύ το κουμπί κι εμείς κανονίζουμε για τα υπόλοιπα. Έτσι άρχισε ξέρεις η επιχείρηση «φωτογραφία». Όταν ένας έμπορος κατάλαβε τι είναι αυτό που θέλουν οι άνθρωποι και τους το πρόσφερε με ευκολία. Η ευκολία είναι η βασική αρχή του επιτυχημένου εμπορίου. Χωρίς αυτή, δεν πουλιέται τίποτα.Δεν ήξερα τι να πω. Δεν είχα τη δυνατότητα ν’ αντιδράσω. Είχα οδηγηθεί ξαφνικά, σε έναν κόσμο τόσο επιτηδευμένα άφανο, που η εμφάνισή του και μόνο ήταν ικανή για να μου κόψει την ανάσα. Αισθάνθηκα με μιάς άπειρα τυχερός που είχα τη δυνατότητα να πληρώσω για ν’ αποκτήσω κάμερα και σκοτεινό θάλαμο. Απο την άλλη αισθάνθηκα κορόϊδο, αυτό όμως το ξέχασα με μιάς. Το σημαντικό ήταν ότι μπορούσα να καταγράφω όσα μ’ ενδιέφεραν, όποτε μ’ ενδιέφεραν, δίχως να δίνω λογαριασμό σε κανέναν γιατί το κάνω αυτό. Πού να ‘ξερα ότι η ψευδαίσθηση δε σου αφήνει καμία απολύτως ευκαιρία να κατανοήσεις την απόστασή της απ’ την αίσθηση;

Πρόσφατα Άρθρα

News (16 Νοε 2017)

Με τον τίτλο ΠΡΟΒΟΛΗ, ο Άκης Δέτσης εγκαινιάζει τη Φωτογραφική του Έκθεση στις 9 Δεκεμβρίου στον πολυχώρο Booze Cooperativa. Το iFocus.gr είναι χορηγός επικοινωνίας και θα βρίσκεται εκεί. Διάρκεια:...

Το Σπήλαιο του Κύκλωπα (16 Νοε 2017)

- Η μηχανή, μου είπε, είναι πολλά πράγματα. Αρχικά έχει κανείς να τη δεί σαν ατίθασο άτι, που αν καταφέρει να το δαμάσει μεταμορφώνεται σε μάτι. Μ’ αυτό μπορεί κανείς ν’ αρμέγει απο τις στιγμές το...

News (15 Νοε 2017)

Ο Χειμώνας είναι μία ιδιαίτερη εποχή. Όμορφες στιγμές διαδέχονται τις δύσκολες και το αντίθετο. Ένα χιονισμένο τοπίο προκαλεί όμορφα συναισθήματα στους περισσότερους χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι...

Workshops (14 Νοε 2017)

Ο Αχιλλέας Νάσιος πρόκειται να επισκευτεί την Αθήνα μέσα στον Δεκέμβριο με σκοπό τη διοργάνωση δύο εντατικών workshops με τη μορφή του Φωτογραφικού Παιχνιδιού. Σάββατο 2 Δεκεμβρίου...

Somewhere I 've never travelled (14 Νοε 2017)

Ένα ηρωικό σκυλί πρόσφατα, έσωσε τους καλεσμένους ενός γάμου σε μια πόλη στη βορειοανατολική Νιγηρία. Οι καλεσμένοι ήταν συγκεντρωμένοι όλοι μαζί, όταν μια έφηβη τους πλησίασε και προσπάθησε να...

News (14 Νοε 2017)

Την Πέμπτη 16 Νοεμβρίου 2017 θα γίνει η τρίτη παρουσίαση φωτογράφων του Κύκλου στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς. Ο Πάνος Ροζάκης παρουσιάζει τους Γιάννη Μαθιουδάκη, Μελίνα Πατρικίου και...

Trust me I am a photographer (13 Νοε 2017)

Η φωτογραφία θα έλεγα ότι είναι ένα παιχνίδι φανταστικό όπως το ζει ένα παιδί, θυμάμαι την κόρη μου μικρή να βλέπει τις πολυκατοικίες σαν μεγάλα παιχνίδια που είχαν επάνω τους ηλιακούς...

News (13 Νοε 2017)

Η Π31, στην προσπάθεια και αναζήτηση για συνεχή αναβάθμιση των φωτογραφικών δρώμενων της πόλης τής Θεσσαλονίκης, ξεκινάει μια σειρά παρουσίασης, άγνωστων φωτογράφων, άλλων εποχών, που οι...

Το Σπήλαιο του Κύκλωπα (09 Νοε 2017)

Εκείνο το απόγευμα τον είδα σκοτεινό, κόντρα στο φως, με την πιο σοβαρή έκφραση που είχα ποτέ δει στο πρόσωπό του. Κοιτούσε έξω απ’ το παράθυρο ακίνητος και δεν μιλούσε για ώρα πολλή. Ένοιωθα τη...

Architecture (07 Νοε 2017)

Η νέα σειρά ευρυγώνιων φωτογραφιών συνδυάζει την αρχιτεκτονική και το freerunning στο αστικό τοπίο για εικόνες που αψηφούν τη βαρύτητα  Μια αποκλειστική σειρά φωτογραφίσεων που κυκλοφόρησε...

Somewhere I 've never travelled (07 Νοε 2017)

Εγκεφαλικά νεκρός είναι ο ιταλός ηθοποιός Ραφαέλ Σουμάχερ, ο οποίος κρεμάστηκε κατά λάθος στη διάρκεια ζωντανής θεατρικής περφόρμανς στην Πίζα της Ιταλίας. Ο 27χρονος Σουμάχερ προσπαθούσε να...

Editor's choice (07 Νοε 2017)

Υπάρχει αυτή η αίσθηση του αμετάβλητου, της αιώνιας ζωής. Σ’ αυτά τα καινούρια έργα υπάρχει και η αίσθηση της συνέχειας που χαρακτήριζε τη δουλειά του Cy –η ποιότητα του έργου που μας κληροδότησε,...