Ο Κύκλωπας με τον Αχιλλέα Νάσιο

-Η φωτογραφία είναι ιμπεριαλίστρια.

Η σιωπή που απλώθηκε μετά από αυτή τη φράση του, με έκανε να νοιώσω σαν σκύλος που περιμένει κόκκαλο. Πρέπει να είχα πολύ αστεία έκφραση, γιατί μόλις με κοίταξε, ξέσπασε σε γέλια. Γέλασα αμήχανα κι εγώ.

- Δεν πάει παρά ενάμισυ αιώνας από τότε που ανακαλύφθηκε και μέχρι σήμερα, κατάφερε να τρυπώσει παντού. Στις τέχνες και τις επιστήμες. Στη δημοσιογραφία και τη διαφήμιση. Στα πορτοφόλια και στα σπίτια των ανθρώπων. Στα διαστημόπλοια. Παντού. Μοιάζει πιά να ‘ναι τόσο φυσικό, που κανείς δεν το προσέχει. Να δείς που σε λίγο θα ξεχάσουμε να γράφουμε. Όταν αυτή η διαδικασία απλοποιηθεί, τότε θ’ αποκτήσουν ακόμα πιό πολλοί άνθρωποι ενδιαφέρον για τη φωτογραφία. Δεν ξέρω το πότε, αλλά κάποια στιγμή, να μου το θυμηθείς, θ’ αρχίσουν όλοι να γράφουν με φωτογραφίες. Το πιό πιθανό είναι, αν ζούμε εμείς ως τότε, να ‘μαστε πρωτοπόροι, μιάς κι έχουμε ακόμη τόσο πρώϊμα κινήσει. Ίσως να χρειαστεί κάποτε, να φανερώσουμε αυτά που μαθαίνουμε τώρα.

Δε μπορούσα να ξέρω σε τι βάθος έπεσε η ματιά του καθώς στράφηκε σε μένα, μα ένοιωσα μιάν ανατριχίλα να με διαπερνά. Ο Κύκλωπας με υπολόγιζε γιά κάτι σπουδαίο κι αυτό με τιμούσε αφάνταστα.

- Η χαρά γνωρίζει τρόπους να μας κινεί. Αν τη γυρεύουμε, δε μπορεί να μη τη βρούμε, γιατί μπορεί να βρίσκεται παντού. Αρκεί να τη γυρέψει κανείς μες στις στιγμές. Μες στις ματιές που στέλνει στον έξω κόσμο. Η χαρά όμως δε βρίσκεται εκεί έξω. Μέσα μας κρύβεται και περιμένει να την ξετρυπώσουμε. Το αστείο όμως είναι, ότι επιλέγοντας το που θα στρέψουμε την προσοχή μας, απο τη μία μας κάνει ειδικούς, από την άλλη έχει όμως και τον κίνδυνο να μας κάνει τυφλούς σε όλα τ’ άλλα.

- Τι εννοείς;

- Όταν κάποιος μπαίνει στη διαδικασία αναζήτησης, ψάχνει κάτι συγκεκριμένο. Είναι αναγκασμένος εκ των πραγμάτων να μάθει ν’ αγνοεί τα γύρω και να στοχεύει εκεί που χρειάζεται. Η χαρά όμως μπορεί να βρίσκεται παντού. Σε κάθε ματιά. Είναι δυνατόν ένας αληθινός φωτογράφος να την αγνοήσει;

Φυσικά κι αισθανόμουνα φωτογράφος πιά. Φυσικά ένοιωθα απόλυτα τι εννοούσε. Σα να μάθαινα μεσ’ από τα δικά του μάτια να βλέπω με τις δικές μου ματιές. Όταν όμως έχει να κάνει με κατανόηση, τότε είναι απαραίτητο το σημείο αναφοράς να είναι κοινό. Με ενδιέφερε πάρα πολύ να καταλάβω τι ήταν αυτό που εννοούσε κι όμως δεν το ‘δειξα. Δεν τον διέκοψα με την ελπίδα ότι κάποια στιγμή παρακάτω θα καταλάβαινα.

- Έχεις προσέξει πόσο εύκολα αγκαλιάζουνε οι άνθρωποι τα είδη; Στρατεύονται σε ιδέες, σε πολιτικές, σε τέχνες. Και η φωτογραφία τώρα πιά, ακολουθεί τα πάντα και παντού. Ο φωτογράφος, για να διεκδικήσει τη θέση του στον κόσμο, είναι απ’ ότι φαίνεται αναγκασμένος και αυτός να στρατευτεί. Να εκπροσωπήσει κάποια “πιστεύω”. Να δηλώσει ταυτότητα. Αγωνίζεται να πληροφορήσει με τη φωτογραφία, συχνά όμως δίχως να πληροφορεί την ίδια τη φωτογραφία.

- Τώρα μπερδεύτηκα τελείως, τόλμησα να πω κι αυτό τον έκανε να θυμηθεί ότι υπήρχα. Γέλασε.

- Ψιλά γράμματα, μου είπε. Θα μπορούσα να το πω με άλλα λόγια. Βλέπουμε φωτογραφίες που μας πληροφορούν γιά τα πράγματα εκεί έξω, αλλά βλέπουμε κι άλλες, που μας πληροφορούν για τις δυνατότητες της ίδιας της φωτογραφίας. Αυτές οι δεύτερες εμπλουτίζουν τη γνώση μας ως προς το περιεχόμενο ενός σύμπαντος καθαρά φωτογραφικού. Αυτό μάλλον έχει να κάνει με την ανακάλυψη των τεχνικών δυνατοτήτων του μέσου, αλλά συνήθως περνάει απαρατήρητο, όπως και η αναπνοή από τη ζωή. Αισθανόμαστε την ανάγκη της, μόνο όταν πραγματικά μας λείπει.

- Δηλαδή μόνο οι ειδικές τεχνικές μπορούν να εμπλουτίσουν το φωτογραφικό σύμπαν;

- Το φωτογραφικό σύμπαν βλέπεις είναι καθαρά τεχνολογικό. Δε γνωρίζει καμία αισθητική. Αποτελείται από κανόνες που αν τους τηρεί κανείς μπορεί να έχει το προβλεπόμενο αποτέλεσμα. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι είναι υποχρεωμένος κανείς να τηρεί δεδομένους κανόνες. Έχει πάντα τη δυνατότητα να διαμορφώσει τους δικούς του κανόνες.

- Και πώς δηλαδή;

Με κοίταξε για λίγο αμίλητος. Σα να μην ήταν σίγουρος αν θέλει να μου μιλήσει γι αυτό. Σα να μην είχε τα λόγια.

- Με τον τρόπο που χειρίζεται την κάμερα. Τον τρόπο που εμφανίζει και που τυπώνει. Η τεχνική είναι αρκετά καθοριστική. Αποσαφηνίζει το ύφος. Όταν κάποιος ανακαλύπτει την τεχνική που τον ενδιαφέρει, αυτή μέσω της οποίας αποδίδεται η αίσθηση της ματιάς του, μπορεί πλέον ν’ αρχίσει να αναπτύσσεται με μεγαλύτερη σιγουριά. Από αυτή τη σταθεροποίηση ξεκινά η εξέλιξη. Έχοντας σαφές σημείο αναφοράς, είναι απλούστερο να εμβαθύνει κανείς στα ζητήματα που τον απασχολούν. Έχοντας τη δυνατότητα να παρατηρεί τις συμπεριφορές του μέσου, αναγνωρίζοντας τους λόγους που προκαλούν τις αλλαγές, μπορεί ν’ ανακαλύπτει νέους κόσμους. Νέες αφηγήσεις. Άγνωστες. Ουσιαστικά μαθαίνουμε έτσι να γνωρίζουμε καλύτερα τον κόσμο.

Σταμάτησε για λίγο να μιλά κι έτσι βρήκα την ευκαιρία να πω κι εγώ.

- Και τον εαυτό μας.

- Και τον εαυτό μας. Και το εγώ μας.

Είπε πονηρά σα να με δοκίμαζε και με κοίταξε μ’ επιμονή μέσα στα μάτια. Στα χείλη μου φανερώθηκε εκείνο το ακριβό χαμόγελο της ευγνωμοσύνης. Δεν είχα ξεστομίσει αυτή τη φράση έτσι απλά. Είχα αρχίσει να καταλαβαίνω ότι απο τότε που απόκτησα τη δυνατότητα να σημειώνω τα βλέμματά μου και να τα αναπαράγω, είχα αρχίσει να ζω μιαν άλλη ζωή. Δεν ήμουν πιά ποτέ μόνος. Είχα αρχίσει μία στενή συνεργασία με τον εαυτό μου. Ο εσωτερικός διάλογος είχε γίνει πολύ πιό συγκεκριμένος. Είχα αρχίσει να συγκεντρώνομαι. Δε μπορώ να πω ότι καταλάβαινα τότε τι ακριβώς ήταν, αλλά αυτό μου συνέβαινε απο τη στιγμή που με κατάκτησε η φωτογραφική δράση. Αφήνοντας το βλέμμα να με οδηγάει στο φως, μάθαινα να βλέπω πιο συνειδητά. Τυπώνοντας τις φωτογραφίες, έβλεπα τι δεν ταίριαζε στις ματιές μου. Μάθαινα τρόπους να γράφω με το φως. Ν’ αναγνωρίζω σφάλματα και να ανακαλύπτω τρόπους τα τα διορθώνω πριν να προλάβουν να γίνουν συνήθεια κι αρχίσουν να μετράνε σαν σωστά. Κάθε ημέρα αντίκρυζα τον κόσμο με μιά καινούργια ματιά. Πιό καθαρή. Ήμουν πιό σίγουρος για εκείνο που ήθελα, ή τουλάχιστο έτσι νόμιζα. Η φωτογραφία είχε σίγουρα αρχίσει να φανερώνεται μπροστά μου σαν δρόμος. Ένας δρόμος προς την τακτοποίηση του τίποτα.

Πρόσφατα Άρθρα

News (22 Φεβ 2018)

Το Σάββατο στις 26 Φεβρουαρίου, από τις 6.30 μ.μ ως τις 9.30 μ.μ., η Γεωργία Πανάκια θα είναι στα Μαθήματα Φωτογραφίας στο Ρέθυμνο, με σκοπό να παρουσιάσει τις φωτογραφίες της και να μιλήσει για τη...

Workshops (21 Φεβ 2018)

Φωτογραφικό εργαστήρι τεσσάρων ημερών με τον Παναγιώτη Κασίμη στο Βερολίνο 12 - 15 Απριλίου 2018 Κατά τη διάρκεια αυτού του εργαστηρίου οι συμμετέχοντες θα ενθαρρυνθούν προς μια...

News (13 Φεβ 2018)

Την Πέμπτη 15 Φεβρουαρίου 2018 θα γίνει η έβδομη παρουσίαση φωτογράφων του Κύκλου στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς. O Μιχάλης Πολιτόπουλος παρουσιάζει τους Μάνο Κωνσταντάκη - Ανδρέα...

Presentation (12 Φεβ 2018)

Γεννήθηκα και μεγάλωσα στο εξωτικό Μπουρνάζι. Ανήκω στην ιδιαίτερη αυτή γενιά που μεγάλωσε «αγνά» αναλογικά και πρόλαβε να ενταχθεί πλήρως στην «παρτόλα» ψηφιακή κοινωνία. Αυτό άφησε νεύρα και κενά...

News (08 Φεβ 2018)

Η Φωτογραφική Ομάδα Π31, στη συνεχή αναζήτησή της για την αναβάθμιση της φωτογραφίας στη Θεσσαλονίκη, παρουσιάζει – σε ανοιχτή εκδήλωση – τη φωτογράφο Αγγελική Αλεξίου στις 9 Φεβρουαρίου στις...

Workshops (06 Φεβ 2018)

“Photography can be a lonely business. It’s a lot of wandering around alone in the dark. I’ve found that it’s important for me to periodically get together with other artists – not just to look at...

Interviews (05 Φεβ 2018)

Φωτογραφία. Παιχνίδι που κρατάει σημειώσεις της ζωής μου…κάθε κλικ γεμάτο αναμνήσεις…πρόσωπα αγαπημένα, χαρούμενα, λυπημένα, δένδρα, ζώα, πράγματα…όλα ένα…χωρίς αυτά το μαύρο σκοτάδι… “Η σιωπή...

News (05 Φεβ 2018)

Αυτή την Πέμπτη 8 Φεβρουαρίου 2018,  θα γίνει η έκτη παρουσίαση φωτογράφων του Κύκλου στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς. Παρουσιαστής: Χρήστος Κοψαχείλης Παρουσιαζόμενοι: Κατερίνα...

Presentation (05 Φεβ 2018)

Η Μαρία είναι ίσως η μοναδική μου μαθήτρια που διαθέτει μια εσωτερική πυξίδα. Οι φωτογραφίες της, άσχετα από τη θεματολογία τους, δεν παρεκκλίνουν από τον εσωτερικό της στόχο. Απολαμβάνω τις...

News (05 Φεβ 2018)

Η Φωτογραφική Λέσχη Λιβαδειάς, συνεχίζοντας την προσπάθειά της να προσφέρει στα μέλη της και σε όποιον αγαπά τη φωτογραφία, τα απαραίτητα εφόδια για την δημιουργία καλλιτεχνικού έργου, ξεκινά, σε...

News (02 Φεβ 2018)

Στο πλαίσιο των πολιτιστικών δράσεων του Πολυχώρου Τσαλαπάτα στο Βόλο και σε συνεργασία με το φωτογράφο Γεώργιο Μακρίδη, διοργανώνεται έκθεση φωτογραφίας στη Στοά Τέχνης του Πολυχώρου με τίτλο...

News (01 Φεβ 2018)

“Φανός’’ ένα πανάρχαιο έθιμο της Κοζάνης. Μια ιδιότυπη τελετή που περιλαμβάνει τραγούδι, χορό και φαγοπότι γύρω από το «βωμό» της καθαρτήριας πυράς σε μια ατμόσφαιρα γλεντιού έντονα διονυσιακή και...